× public_lbl_my_posts آثار من shop_lbl_channels public_lbl_profile_dropdown_edit خروج از حساب کاربری
0 امتیاز
0 نفر

مبانی رفع تعارض اخبار

از دیدگاه شیخ طوسی(ره) در استبصار

نوع اثر : کتاب

ناشر : دانشگاه علوم اسلامی رضوی

نویسنده :

صفحات کتاب : 256

کنگره : ‏‫‬‭BP۱۳۰‏‫‬‭/ط۹‮الف‬۵۰۴۲۲ ۱۳۸۶‬

دیویی : ‏‫‭۲۹۷/۲۱۲

کتابشناسی ملی : 1088609

شابک : 978-964-7673-31-0

سال نشر : 1386

خلاصه اثر

در این پژوهش، به موارد زیر، پرداخته شده است:
1 در این نوشتار، سعی شده است بحثهای نظری و انتزاعی اصولیان به ویژه شیخ طوسی در تعارض اخبار با بحثهای تطبیقی و عینی شیخ در «استبصار» تلفیق شود.
2 سعی بر این بوده است که علل و اسباب تعارض اخبار با تکیه بر «استبصار»، شناسایی و استقرا شود.
3 در ارائه بحثها، ابتدا قاعده و قانون اصولی و حدیثی مطرح گشته است، و سپس به سراغ نمونه ها و موارد عینی رفته ایم. در این میان ضمن استقرای موارد «استبصار»، ترجیح داده ایم در برخی موارد، تنها عبارات شیخ که بیانگر روشها و مبانی ایشان است، آورده شود.
4 اساس مطالب این نوشتار را مطالب «استبصار»، علوم حدیث و اصول فقه تشکیل می دهد.
5 در این مجموعه، بخش زیادی از مباحث اسباب تعارض، وجوه جمع عرفی و مرجِّحات، از
موضوعات بسیار مهم حدیثی و اصولی است که پرداختن به همه جوانب هر یک از آنها خود کتابی مستقل می طلبد. ما در این نوشتار به سبب پرهیز از تطویل سخن و خروج موضوعی، تنها به بررسی این موضوعات تا آنجا که به عنوان کلی بحث، یعنی یکی از مبانی شیخ در رفع تعارض، ارتباط می یابد، پرداخته ایم.

نوشتاری که پیش رو دارید در پنج فصل تنظیم گردیده است.
فصل نخست به بیان کلیات و مبادی بحث به عنوان پیش درآمد، اختصاص یافته است که به سه موضوع می پردازد: جایگاه حدیث و ضرورت حدیث پژوهی؛ انواع دانشهای حدیثی؛ پیشینه بحث و سیر تطور دانش مختلف الحدیث.

در فصل دوم، دو موضوع بررسی شده است: «شیخ طوسی و حدیث پژوهی»، و «استبصارشناسی».

در فصل سوم، نیز علل و عوامل تعارض اخبار بحث و بیان شده است و به دنبال پاسخی برای این پرسشهاست که آیا این اختلاف و تعارض، زاییده کلام معصوم است یا متأثّر از عوامل بیرونی آن؟ و اسباب تعارض از دیدگاه شیخ طوسی چیست؟

فصول چهارم و پنجم نیز به بررسی روشهای رفع تعارض اخبار و مراحل آن از دیدگاه شیخ طوسی می پردازد. در فصل چهارم پس از بیان مقدمات مورد نیازِ موضوع، روش ترجیح و وجوه گوناگون آن به اعتبار سند حدیث، متن آن و امور خارجی، مطرح گردیده است و به این موضوع پرداخته که چرا شیخ الطائفه بر خلاف مشهور، روش ترجیح را بر روش جمع، مقدم داشته است.

در پایان فصل پنجم است که به روش جمع و موارد مختلف جمع عرفی و سرانجام به روش تخییر، پرداخته است.

این پژوهش با بررسی دیدگاههای شیخ طوسی در «استبصار» به چند پرسش بنیادین پاسخ می دهد:
اسباب و عوامل پیدایش تعارض در روایات چیست؟
مراحل رفع تعارض از دیدگاه شیخ چگونه است؟
به نظر شیخ، مرجِّحات و وجوه جمع، کدام است؟

کتاب‌الکترونیکی

3,200 تومان

حجم : 3.1 مگا بایت

تعداد صفحات نسخه دیجیتال : 260

توجه: این کتاب فقط در تلفن های همراه هوشمند و تلبت های مجهز به سیستم عامل اندروید و از طریق نرم افزارهای پخش کننده فراکتاب قابل مطالعه می باشد.

موضوعات

فهرست

سخن ناشر
آغاز سخن
فصل اول: کلیات و مبانی
اهمیت حدیث و ضرورت حدیث پژوهی
انواع علوم حدیث
تاریخ حدیث
روایی الحدیث
درایی الحدیث (مصطلح الحدیث)
رجال الحدیث
فقه الحدیث
مختلف الحدیث و ارکان لازم آن
اهمیت مختلف الحدیث
هدف مهم در نگارش مختلف الحدیث
سیر تطور دانش مختلف الحدیث
مراحل تطور مختلف الحدیث
مرحلة اول: مختلف الحدیث قبل از شیخ طوسی
مرحلة دوم: مختلف الحدیث از زمان شیخ طوسی
فصل دوم: شیخ طوسی و «استبصار»
شیخ طوسی و حدیث پژوهی
شرح حال و تحصیلات شیخ
شخصیت و مقام علمی شیخ
شیخ طوسی از منظر اندیشمندان
آثار شیخ طوسی
تأثیر شیخ در دانشمندان متأخّر
تعابیر فقها از شیخ طوسی
1-الشیخ
2- شیخان (شیخین)
3- المشایخ الثلاثه
4-الاربعه
5-الخمسه
6- الستّه
7- السبعه
8- محمدین ثلاث اُوَل (محمدین ثلاثی متقدّمه)
«استبصار»شناسی
جایگاه «استبصار»
انگیزه و هدف تألیف
رابطة «تهذیب» و «استبصار»
اشتراکات
تفاوتها
شیوة پژوهش و ساختار کتاب
محتوای متن اصلی
روایات
سخنان شیخ
مشیخه
الف)-فلسفة باب مشیخه
ب)-اجزای استبصار
ج)-ترتیب ابواب
د)-آمار روایات و بابها
ه  )-آرزوی شیخ
ویژگیها و نکاتی دربارة «استبصار»
شرحهای «استبصار»
نقدها
فصل سوم: علل و عوامل تعارض اخبار
عوامل تعارض اخبار از دیدگاه روایات
1-نسخ
2-رعایت ظرفیّت راوی
3-اختلاف مراتب راویان از نظر جهل و سهو و...
4-تقیه
5-وضع و جعل
6-تخییر
7-تفویض و واگذاری احکام به اهل بیت(ع)
8-القای اختلاف از سوی ائمه برای مصلحت شیعیان
9 و 10-رعایت اوضاع و شرایط گوناگون مکلّفان و سوء فهم روایات
11-عوامل تعارض و اختلاف در بیان امام علی(ع)
بیان تفصیلی عوامل اختلاف با تکیه بر دیدگاه شیخ طوسی(ره)
1- از میان رفتن پاره ای از قراین حالی و مقالی
2- اختلاف مراتب راویان از نظر جهل، سهو، نسیان و ضبط
3- دخالت زمان و مکان
4- احکام تبلیغی، حکومتی (ولایی) و قضایی پیامبر و امامان(ع)
5- تقیه و کتمان
6- وضع، جعل و تزویر
7- دگرگونی شرایط، اوضاع و احوال مخاطبان
8- تدرّج در بیان احکام
9- سوء فهم در روایات
10- تغییر احکام از طریق نسخ
11- نقل به معنا
12- تخییر در حکم
13- نحوة کتابت و تصحیف روایات
14- احادیث مُدْرَج
15- تقطیع احادیث
فصل چهارم: روشهای رفع تعارض
واژة تعارض
تعریف تعارض اخبار
روشهای رفع تعارض اخبار
نظریة مشهور
نظریة شیخ طوسی
سبب تقدیم روش ترجیح
تعریف ترجیح
انواع مرجّحات
مرجّحات منصوصه و غیر منصوصه
اخبار علاجیه
مرجحات صدوری، جهتی، مضمونی
تقسیم سوم و بیان تفصیلی مرجحات
1- ترجیح به اعتبار سند
یک- وجوه ترجیح به اعتبار حال راوی
الف)-ترجیح به عدالت راوی
ب)-ترجیح روایت راوی امامی بر غیر امامی
ج)-ترجیح راویِ معروف بر مجهول
دو- وجوه ترجیح به اعتبار تمام سند
الف)-ترجیح خبر متواتر بر خبر واحد
ب)-ترجیح به کثرت راویان
ج)-ترجیح مسند بر مرسل
د)-ترجیح مسند بر موقوف
ه  )-ترجیح سلیم السند برمضطرب السند
و)-ترجیح سماعی بر وجاده ای
ز)-ترجیح غیر مضمر بر مضمر
2- ترجیح به اعتبار متن
الف)-ترجیح منطوق بر مفهوم
ب)-ترجیح منقول لفظی بر منقول معنایی
ج)-ترجیح متن غیر مضطرب بر متن مضطرب
د)-ترجیح مصرّح بر غیر مصرّح
ه  )-ترجیح روایت موافق با دیگران بر روایت مخالفش
و)-ترجیح مزید بر غیر مزید
3- ترجیح به اعتبار امور خارجی
الف)-ترجیح به موافقت با کتاب
ب)-ترجیح به موافقت با سنت (کثرت روایات)
ج)-ترجیح روایات اکثر بر اقل
د)-ترجیح به موافقت با اجماع
ه  )-ترجیح به موافقت با عقل
و)-ترجیح به عمل اصحاب
ز)-ترجیح به مخالفت با عامه
فصل پنجم: روش جمع
تعارض واقعی و ظاهری
جایگاه روش جمع
واژة جمع
تعریف اصطلاحی جمع
اقسام جمع
الجمع مهما أمکن
دیدگاه شیخ در جمع اخبار
بهره گیریِ شیخ از مباحث ادبی
تصحیح روایات
توجه شیخ به وجه جمع بزرگان
موارد روش جمع
وجوه پرکاربرد جمع عرفی در استبصار
1- حمل عام بر خاص (تخصیص)
2- حمل مطلق بر مقید (تقیید)
3- حمل مجمل بر مفصل
4- حمل روایت بر حالات خاص مکلف (حمل بر شأنی و فعلی بودنِ احکام)
5- حمل صیغة امر بر استحباب
6- حمل صیغة امر بر رخصت و رفع حظر
7- حمل صیغة نهی بر کراهت
8- حمل بر مجاز
9- حمل بر تخییر
10- حمل بر زمان و مکان خاص
11- حمل روایت بر قدر متیقن
12- حمل روایت بر واقعه ای خاص
وجوه کم کاربرد جمع عرفی در استبصار
1- حمل سنّت بر شناخت فریضه از طریق پیامبر(ص)
2- حمل بر اختلاف در موارد
3- حمل روایت بر صلح و میانجیگری
4- حمل بر رعایت مصلحت
5- حمل روایت بر تعجّب
6- حمل جواب بر بخشی از سؤال
سایر موارد روش جمع
خاتمه: روش تخییر
کتاب نامه
فهرست مجلات

محصولات مشابه

بیشتر