× public_lbl_my_posts آثار من shop_lbl_channels public_lbl_profile_dropdown_edit خروج از حساب کاربری
0 امتیاز
0 نفر

علوم قرآنی در مکتب اهل بیت (ع)

نوع اثر : کتاب

ناشر : دانشگاه علوم اسلامی رضوی

نویسنده :

صفحات کتاب : 456

کنگره : BP69/5‮‮‮‭‬‏‫ ‏‫‭‏‫‬‭/د23ع8 1389

دیویی : 297/15

کتابشناسی ملی : 2137297

شابک : 978-964-7673-77-8

سال نشر : 1389

خلاصه اثر

قرآن معدن ایمان و گوهر ناب آن است، سرچشمه ها و دریاهای دانش است، شالوده و ساختار اسلام و پهنه گسترده حق است؛ دریایی است که هرچه از آن برگیرند کاستی نیابد و چشمه ساری است که هرگز فرونخشکد و آبشخوری است که خیل واردان از آن نکاهند. فرونشاننده عطش عالمان و بهار دلهای ژرف اندیشان و راه روشن صالحان است. دارویی است که دردی بر جای نمی نهد و نوری است که هیچ ظلمتی با آن نیامیزد و ریسمانی است که دستاویزش اطمینان بخش و دژی است که بلندایش تسخیرناپذیر است.

قرآن، آن را که به ولایتش درآید عزت دهد و هر که را پیشوایش گیرد هدایت کند. برهان کسی است که بدان سخن گوید و گواه شخصی است که به مدد آن دادخواهی کند و سبب پیروزی فردی است که بدان احتجاج نماید و سپر است آن را که در پناهش درآید.

قرآن کریم آخرین و کامل ترین کتاب آسمانی و معجزه جاوید پیامبر اسلام است که از آغاز نزول تاکنون سلامت و اصالت آن محفوظ مانده است و بهترین منبع برای دریافت رهنمودهای حیاتبخش و سعادتبخش خداوند برای انسانهاست. لذا شناختِ آن ضرورتی انکارناپذیر است و دانشی که این شناخت را به ارمغان می آورد، علوم قرآنی نام گرفته است.

کتاب‌الکترونیکی

5,400 تومان

حجم : 5.1 مگا بایت

تعداد صفحات نسخه دیجیتال : 451

توجه: این کتاب فقط در تلفن های همراه هوشمند و تلبت های مجهز به سیستم عامل اندروید و از طریق نرم افزارهای پخش کننده فراکتاب قابل مطالعه می باشد.

موضوعات

فهرست

مقدمه
فصل اوّل: عترت؛ گنجینه دانش قرآن
عترت؛ گنجینه دانش قرآن
جدایی ناپذیری قرآن و عترت
تبیین مصداق عترت و اهل بیت(ع)
احادیث نبوی در پیشوایی اهل بیت(ع)
اهل بیت(ع) و دانش قرآن
خلاصه بحث
فصل دوم: وحی از منظر قرآن و حدیث
وحی از منظر قرآن و حدیث
وحی در لغت
وجوه واژه وحی در قرآن
وحی در اصطلاح
بهره مندی پیامبران از نیرویی به نام «روح القدس»
گونه های وحی به پیامبران در قرآن
وحی و اقسام آن در احادیث
ویژگیهای وحی
سنگینی وحی مستقیم
مصونیت وحی از خطا و دخالت شیطان
دلیل عقلی
دلایل نقلی
وحیانی بودن ساختار و محتوای قرآن کریم
وحی غیر قرآنی
حدیث قدسی
تفاوتهای حدیث قدسی و قرآن
هدف از وحی رسالی
کامل شدن دین و پایان وحی
خلاصه
فصل سوم: چگونگی نزول قرآن
مفهوم نزول
دیدگاهها درباره چگونگی نزول قرآن
بعثت و آغاز نزول قرآن
احادیث درباره زمان بعثت
بررسی دیدگاه انحصار نزول قرآن به نزول تدریجی
بررسی شبهاتِ منکران نزول دفعی
شبهه اوّل
شبهه دوم
شبهه سوّم
شبهه چهارم
شبهه پنجم
شبهه ششم
شبهه هفتم
دلایل نزول دفعی قرآن
الف: آیات قرآن کریم
ب: احادیثِ فریقین درباره نزول دفعی
احادیث امامیه در تأییدِ نزول دفعی
روایات اهل سنّت در تأیید نزول دفعی قرآن
نکته
بررسی دیدگاههای مهم درباره چگونگی نزول دفعی
دیدگاه شیخ صدوق
دیدگاه فیض کاشانی
دیدگاه علامه طباطبایی
بررسی و نقد دیدگاه علامه طباطبایی
دیدگاه علامه محمدجواد بلاغی
دیدگاه برگزیده
اسرار و حکمتهای نزول تدریجی
نزول قرآن بر هفت حرف!
اولین آیه و سوره
آخرین سوره
آخرین آیه
مدت نزول قرآن
خلاصه
فصل چهارم: شناخت مکی و مدنی
تعریف مکی و مدنی
ضرورت شناختِ مکی و مدنی
معیارهای تشخیص مکی از مدنی
تعیین مکی و مدنی در پرتو احادیث
معیار شناخت مکی از مدنی در حدیث
سوره های مکی و مدنی یادشده در احادیث
آیات استثنایی
سوره های مورد اتفاق
سوره های مورد اختلاف
تشخیص مکی و مدنی در سوره های اختلافی
سوره های مکی به ترتیب نزول
سوره های مدنی به ترتیب نزول
خلاصه
فصل پنجم: اسباب نزول
واژه «سبب» در لغت و قرآن
معنای اصطلاحی اسباب نزول
اهمیت شناخت اسباب نزول
فوائد شناخت اسباب نزول
1- جلوگیری از فهم نادرستِ آیات
2- روشن ساختن مفاد آیه
3- دفع توهم حصر
4- شناخت افراد و شخصیتهای صدر اسلام
5 - شناخت مکی و مدنی
6 - آسان شدن فراگیری و حفظ قرآن
7- شناختِ مصادیق حکم
8 - ممانعت از رفتارهای افراطی
موارد گوناگون اسباب نزول در احادیث
7- آسان کردنِ برخی تکالیف دشوار
اسباب نزول مفاهیم آیات را محدود نمی سازد
نزول مکرر
معیار پذیرش اسباب نزول
منابع اسباب نزول
خلاصه
فصل ششم: قرائت و قاریان قرآن
واژه «قرائت» در عهد صحابه
سیر پیدایش و تحول دانش قرائت
گزینشِ قرائات سبع و راویانِ آن
تعدد یا وحدتِ قرائتِ صحیح؟
دیدگاهها
بررسی دلایل تعدد قرائت صحیح
تواتر
اجماع
سیره
احادیث
الف- احادیثِ قرائت به روشِ مردم
ب- احادیثِ سبعی احرف
احادیثِ «سبعی أحرف» در روایات اهل بیت(ع)
احادیث «سبعی أحرف» در روایات اهل سنت
موضعِ اهل سنت در برابر روایات «سبعی أحرف»
بررسی مفاد روایات «سبعی أحرف»
معنای برگزیده در تفسیر روایات سبعی أحرف
وحدت قرائت صحیح و دلایل آن
شواهد عقلی
الف- اثبات نشدن تعدد قرائات
ب- پیراستگی قرآن از تضاد و اختلاف
شواهد نقلی
الف- احادیث
ب- روایات تابعان
ج- سیره قرّاء سبعه و عشره
د- اعراب و نقطه گذاری قرآن
قرائتِ صحیح قرائت عموم مسلمانان
قرائت عموم مسلمانان و قرائت قرّاء
ملاک تشخیص قرائتِ صحیح
اجماعی بودن صحتِ قرائت جمهور
آیه حفظ و ارزش قرائت عموم مسلمانان
عوامل طرح قرائات گوناگون از سوی قرّاء
1- ابتدایی بودن خط
2- بی نقطه بودن حروف
3- عاری بودن کلماتِ قرآن از علایم و حرکات
4- نبودن الف در کلمات
فصل هفتم: جمع و تألیف قرآن
«جمع» در لغت
«جمع قرآن» در اصطلاح
صحیفه و مصحف
تألیف و ترتیب آیات در سوره ها
نظم سوره ها و جمع قرآن
بررسی و نقدِ دیدگاه جمع قرآن پس از پیامبر(ص)
دلیل اول
دلیل دوم
بررسی و نقد
دلیل سوم
بررسی و نقد
خلاصه
دلایل جمع قرآن کریم در زمان پیامبر(ص)
1- گزارشهای صحابه و تابعان
2- احادیث نبوی
احادیثِ عبادت بودنِ نگاه به مصحف
احادیث ترغیب به قرائت از روی مصحف
حدیثِ شکایتِ مصحف
احادیث به میراث گذاشتن مصحف
سایر احادیث مصحف
3- شواهد عقلی
نظم و ترتیب سوره ها در مصحف
احادیث ختم قرآن
حدیثِ نبوی درباره بخشهای قرآن
عنوان فاتحی الکتاب در احادیث نبوی
حکم عقل
آرای برخی بزرگان
پاسخ به دو شبهه
خلاصه
مصحف علی(ع)
مصحف علی(ع) در احادیث
روایات صحابه و تابعان
ویژگیهای مصحف علی(ع)
مدت جمع مصحف علی(ع)
اهمیت مصحف علی(ع)
چرا مصحف علی(ع) پذیرفته نشد؟
سرانجامِ مصحف علی(ع)
خلاصه
انگیزه ابوبکر از جمع قرآن
منشأ دیدگاه مشهور در جمع قرآن
بررسی جداسازی قرآن از عبارات توضیحی ـ تفسیری
یکسان سازی مصاحف
امامان مکتب اهل بیت(ع) و مصحف کنونی
خلاصه
فصل هشتم: شناخت محکم و متشابه
محکم و متشابه در لغت
کاربرد «محکم و متشابه» در قرآن
ویژگیهای محکمات
1- ظهور لفظ و وضوحِ معنا
2- اصالت و مرجعیت در تبیین متشابهات
3- هماهنگی با عقل و اصول مسلّم شریعت
4- بی نیازی از حذف و تقدیر و حمل بر مجاز
ویژگیهای آیات متشابه
1- فراهم بودن زمینه لغزش در فهم مراد آنها
2- دستاویز قرار گرفتن به وسیله اهل زیغ
3- وابستگی و تزلزل معنا
4- اختصاصِ دانشِ تأویل متشابه به خداوند و راسخانِ در علم
تبیین برخی واژگان آیه هفتمِ سوره آل عمران
معنای «آیه»
«الذین فی قلوبهم زیغ»
«اتّباع متشابه»
«ابتغاء الفتنی»
تأویل
آرای گوناگون در تعریف محکم و متشابه
دیدگاه منسوب به جابر بن عبدالله
دیدگاه منسوب به ابن عباس و شماری از صحابه
دیدگاه منسوب به شافعی
دیدگاه شیخ طوسی
دیدگاه راغب اصفهانی
دیدگاه فخر رازی
دیدگاه علامه شهرستانی
دیدگاه علامه طباطبایی
دیدگاه آیی الله خویی
دیدگاه سیدمحمدباقر حکیم
دیدگاه برگزیده
عوامل زمینه ساز لغزش در فهم مرادِ کلی
رابطه اجمال و تشابه
قلمرو آیات محکم و متشابه
نسبی یا حقیقی بودن مفهوم محکم و متشابه
معیار شناخت محکم از متشابه در موارد اختلافی
خلاصه
واژگانِ آیه هفتم سوره آل عمران
فصل نهم: تأویل و راسخان در علم
دلایل دیدگاه انحصار دانش تأویل به خداوند
الف- استیناف، مقتضای ذوق ادبی
ب- عِدل بودنِ «والراسخون فی العلم» برای «فأمّا الذین فی قلوبهم زیغ»
ج- قرینه سیاق
د- انحصار دانشِ برخی از مسائل قرآنی به خداوند
اشکال اساسی در دیدگاه اوّل
دلایل آگاهی راسخان در علم از تأویل
الف- اصالت «واو» در عطف
ب- مناسبت حکم و موضوع
ج- حکم عقل
د- واقعیت عینی
ه - احادیث
کلام امیرالمؤمنین علی(ع) در خطبه اشباح
دیدگاه مشهور در تفسیر سخن علی(ع)
بررسی دیدگاه علامه مجلسی
دیدگاه علامه طباطبایی
الف- ارتباط نداشتن سخن امام(ع) با مفاد آیه تأویل
ب- تعارض در رأی
ج- نادرستی تفسیر «الغیب المحجوب»
دیدگاه نگارنده
راسخان در علم چه کسانی هستند؟
خلاصه
فصل دهم: معناشناسی تفسیر و تأویل
تفسیر و تأویل در لغت
تفسیر و تأویل در اصطلاح
1- تساوی
2- عموم و خصوص مطلق
3- تباین
دیدگاه نگارنده
واژه «تأویل» در قرآن
واژه «تأویل» در احادیث
واژه «تفسیر» در قرآن
واژه «تفسیر» در احادیث
تأویل و تفسیر در اصطلاح مفسّران
مقصود از تأویل متشابه چیست؟
بررسی اشکالِ علامه طباطبایی بر دیدگاه مشهور
خلاصه
فصل یازدهم: فلسفه وجود آیات متشابه در قرآن
دیدگاه شیخ محمد عبده
دیدگاه علامه شعرانی
دیدگاه علامه طباطبایی
دیدگاه سیدمحمدباقر حکیم
دیدگاه استاد معرفت
دیدگاه برگزیده
بررسی عوامل تشابه
1- مفاهیم بلند و برجسته
2- ظرافت و پیچیدگی
3- اشتراک لفظ
4- ایجاز
5- تعریض
تبیین حکمت وجودِ متشابهات در قرآن
خلاصه
کتابنامه
الف- کتابها
ب- مجلات

محصولات مشابه

بیشتر