× حساب کاربری تاریخچه سفارشات شارژ حساب افزایش اعتبار حساب با کارت شارژ کتابخانه من تراکنش های مالی کارت خرید خروج از حساب کاربری
1 / 3

روش شناسی مطالعات دینی

تحریری نو

نوع اثر : کتاب

ناشر : دانشگاه علوم اسلامی رضوی

نویسنده :

صفحات کتاب : 444

کنگره : 9ر4ف/41BL

دیویی : 1/200

کتابشناسی ملی : 411733- 84م

شابک : 5-10-7673-964-978

سال نشر : 1385

خلاصه اثر

روش شناسی مطالعات دینی، نخستین گام در تدوین نظام مند روشها و مبانی دین پژوهی در جامعۀ ماست که در فرآیندی تعاملی با خوانندگان، تغییر نگرش، ارتقای دانش، توسعۀ مهارت و افزایش توانایی دین پژوهان را هدف خود قرار می دهد.

مطالعات دینی در جامعۀ ما، از آغاز سدۀ اخیر، تحوّلات پرفراز و نشیبی یافته است. این تحوّلات، از سویی، برخاسته از توسعۀ سیاسی و از سوی دیگر، متأثر از تحوّلات جهانیِ پس از قرن هیجدهم است. انقلاب صنعتی و پیشرفتهای روزافزون فن آوری اطلاعات، به ویژه پدیدۀ جهانی شدن، نه تنها محققان اسلام شناس را درگیر با مسائل کاملاً نوینی کرده، بلکه ذهن و زبانِ مخاطبان وحی را نیز دگرگون ساخته است.

گسترش برنامه های ترویج دین و توسعۀ مطالعات دینی در چنین بستری ضرورت خود را نشان می دهد؛ با این حال، توسعۀ کمّیِ برنامه های دین آموزی و دین پژوهی، بدون دغدغۀ کارآیی و اثربخشی این برنامه ها، حذف مسائل به جای حلّ آنهاست. کارآیی و اثربخشی مطالعات دینی در عصر جهانی شدن، آرمانی است که به سهولت نمی توان بدان دست یافت. گام نخست در این راه، توسعۀ کمّی و کیفی در روش و ابزار چنین مطالعاتی است. بهره جستن حدّاکثری از روشها، روی آوردها و ابزارهای متنوّع تحقیق، تمایز کاربرد بجا و نابجای آن ها و استفادۀ بهینه از روشها، پژوهش های دین شناسی را بارور می سازد.

کتاب‌الکترونیکی

500 تومان

حجم : 2.3 مگا بایت

تعداد صفحات نسخه دیجیتال : 444

توجه: این کتاب فقط در تلفن های همراه هوشمند و تلبت های مجهز به سیستم عامل اندروید و از طریق نرم افزارهای پخش کننده فراکتاب قابل مطالعه می باشد.

موضوعات

فهرست

سخن ناشر
پیش گفتار
گفتار اوّل: چیستی پژوهش
طرح مسئله
نمونه هایی از تعریف پژوهش
ارکان پژوهش
پردازش اطلاعات
انتظام
تعلّق به گسترۀ خاص
ایهام حصرگرایی روش شناختی
هویت جمعی و تاریخی پژوهش
نوآوری
جهت گیری پژوهش
آنچه گذشت
تمرین اول
تمرین دوم
گفتار دوم: گستره های دین پژوهی
طرح مسئله
چیستی مطالعات دینی
گستره های مختلف دین پژوهی
طبقه بندی گستره های دین پژوهی
تلقّی سنّتی از دین
مطالعات دینی برخاسته از تلقی سنتی از دین
تحول معرفتهای دینی
تلقّی جدید از دین
گستره های مهم دین پژوهی جدید
روان شناسی دین
جامعه شناسی دین
تاریخ ادیان
فلسفۀ دین
مناسبات میان گستره های مختلف دین پژوهی
آنچه گذشت
تمرین
گفتار سوم: بهره وری و مدیریت پروژۀ تحقیقاتی
طرح مسئله
رهیافت دیگر در طرح مسئله
مدیریت پروژۀ پژوهشی
1) مدیریت اجرایی در پروژۀ تحقیقاتی
2) مدیریت علمی
2ـ1) هدف گذاری
عوامل مؤثر در هدف گذاری
2ـ2) صورت بندی مسئله
2ـ3) ارائۀ فرضیۀ تحقیق
2ـ4) تعیین روی آوردهای مقرب
2ـ5 ) تعیین شاخص گزینش و شیوۀ سنجش اطلاعات
2ـ6) تعیین روش پردازش
2ـ7) ارزیابی تحقیق
سنجش کارآیی و اثربخشی
الف) ارزیابی پیشین
ب) ارزیابی هنگام
ج) ارزیابی پسین
آنچه گذشت
تمرین
گفتار چهارم: اطلاعات شایسته
طرح مسئله
ویژگیهای اطلاعات شایسته
1) اطلاعات مرتبط
2) اطلاعات کافی و کامل
3) اطلاعات صادق
4) اطلاعات دقیق
5 ) اطلاعات واضح و متمایز
6) اطلاعات نو
7) اطلاعات مستند
8) اطلاعات مستدل
عدم اطلاعات، خود، اطلاعات است
آنچه گذشت
تمرین
گفتار پنجم: تحقیق مسئله محور
طرح مسئله
تتبع موضوع محور و پژوهش مسئله محور
نمونه هایی از تتبع موضوع محور و پژوهش مسئله محور
کارآیی و اثربخشی تحقیق مسئله محور
ویژگیهای مسئله
فرآیند عملیاتی طرح مسئله
1. مواجهه با مشکل
2. تبدیل مشکل به مسئله
3. تدوین فرضیه
4. آزمون فرضیه
فرآیند تشخیص مسئله
1. تجزیۀ مسئله
مواضع ترکیب سؤال
2. تشخیص القاکننده بودن مسئله
3. تعیین سنخ مسئله
4. تحلیل ساختار منطقی مسئله
چشم مسئله یاب
تمرین
گفتار ششم: تعریف
طرح مسئله
1) درآمد تاریخی بر روش شناسی تعریف
2) معنی، تعریف و ملاک تمایز
مواضع ایهام در روش شناسی سنتی در مقام تعیین مصداق
3) تعریف
3ـ1) توقع ما از تعریف
3ـ1ـ1) دیدگاه ماهیت نگر
3ـ1ـ2) تمایزگر جامع و مانع
3ـ1ـ3) تمایزگر از امور مشتبه
3ـ1ـ4) بیانگر علل شی ء
3ـ1ـ 5) بیانگر کارکرد
3ـ1ـ6 ) تحلیل مفهومی
3ـ2) قواعد راهبردی در تعریف
3ـ2ـ1) عدم جست وجوی تعریف برای مفاهیم تعریف ناپذیر
3ـ2ـ2) اجتناب از تعاریف دوری
3ـ2ـ3) اجتناب از تعریف با مفاهیم مبهم
3ـ2ـ4) پرهیز از اخذ مفاهیم غیر محصَّل در تعریف مفاهیم محصَّل
3ـ2ـ 5) اجتناب از اخذ مفاهیم نسبی در تعریف امور نفسی
3ـ2ـ6) اجتناب از مغالطۀ کنه و وجه
3ـ2ـ7) عدم کاربرد استدلال در تعریف امور
آنچه گذشت
گفتار هفتم: توصیف و تبیین
طرح مسئله
توصیف
اقسام توصیف
تمایز تعریف و توصیف
تبیین
اقسام تبیین
تنوع پذیری تبیین
1) سرّ تنوّع پذیری
2) مواجهۀ محقق با تبیینهای متنوع
قواعد راهبردی در تبیین
1) جست وجو از تبیینهای متنوع
2) سنجش پذیری تبیین
3) اجتناب از نظریه های مبتنی بر دستهای نامرئی
4) توجه به غرض صناعی در تبیین
5) اجتناب از علت انگاشتن امر مقدم
6) اجتناب از علت پنداشتن امر مقارن
7) اجتناب از علت پنداری دلیل
آنچه گذشت
تمرین
گفتار هشتم: روش شناسی استدلال
طرح مسئله
1) مفهوم توجیه
2) شرایط مقبولیت یک ادعا
3) قواعد راهبردی در توجیه
3ـ1) اصل تقدم فهم بر نقد
3ـ2) جست وجو از خودستیزی گزاره
3ـ3) جست وجو از دوری بودن توجیه گزاره
3ـ4) بررسی اعتبار صوری استدلال
3ـ 5) نقد مبانی
3ـ6) تحلیل لوازم
3ـ7) جست وجو از ادلۀ رقیب
3ـ 8) نقد دلیل، مستلزم نقد مدعا نیست
3ـ 9) تمایز نقد انگیزه از نقد نظریه (انگیخته)
3ـ10) بررسی کفایت ادله
4) مواضعی که دلیل موهوم، دلیل واقعی پنداشته می شود
4ـ1) عدم تکرار حد اوسط
4ـ2) عدم عینیت حد اصغر در صغری و نتیجه
4ـ3) عدم عینیت اکبر در کبری و نتیجه
4ـ4) انتاج حمل شایع (گزارۀ تألیفی) از مقدمه یا مقدمات صرفاً حمل اولی (گزارۀ تحلیلی)
4ـ 5) انتاج ادراکات اعتباری از مقدمات صرفاً حقیقی
4ـ6) اخسّ بودن مقدمات
4ـ7) انتاج گزارۀ وجودی از مقوّمات صرفاً کلی
4ـ 8) اعم یا اخص بودن دلیل
4ـ 9) ابطال مدعا با ابطال دلیل
4ـ10) اثبات قضیۀ حقیقیه با مقدمات صرفاً خارجی
4ـ11) اخذ نتایج خارجی از قضایای ذهنی
4ـ12) اخذ نتایج ضروری و دائمی از مقدمات صرفاً فعلی
4ـ13) مصادره
4ـ14) مصادره به مطلوب
تمرین
گفتار نهم: روی آورد درون دینی
طرح مسئله
تنوع روشها و روی آوردها
طبقه بندی روشها
روی آوردهای درون دینی
توضیح لفظی
روشها و ابزارها در مطالعات درون دینی
تفسیر، تأویل
تفسیر، تطبیق
تفسیر ترتیبی و موضوعی
تفسیر مأثور به معنای اعم و تفسیر غیر مأثور
سمانتیک
هرمنوتیک
روش تعاملی
دامنۀ مطالعات درون دینی
قواعد راهبردی در مطالعۀ درون دینی
1) شناخت و رفع دور
2) اجتناب از حصرگرایی روش شناختی
3) توجه به رجحان انتخاب یک روی آورد
4) جست وجو از روی آوردها
آنچه گذشت
تمرین
گفتار دهم: روی آورد تحلیلی ـ منطقی
طرح مسئله
روی آوردهای برون دینی
روی آورد تحلیلی ـ منطقی
فرآیند عملیاتی مطالعۀ تحلیلی
1) تحلیل مفهومی
2) تحلیل گزاره ای
2ـ1) تحلیل ساختار منطقی
2ـ2) تحلیل ساختار زبانی
3) تحلیل مبانی معرفتی
4) لوازم منطقی
آنچه گذشت
تمرین
گفتار یازدهم: مطالعات تاریخی
طرح مسئله
چیستی مطالعۀ تاریخی
دو انگاره از حادثۀ تاریخی
دو تصور از شناخت تاریخی
ضرورت مطالعۀ تاریخی
وجوه حاجت به مطالعۀ تاریخی در دین شناسی
فرآیند مطالعۀ تاریخی
1. مقام توصیف
2. مقام تبیین
مواضع خطا در مطالعۀ تاریخی
1) غفلت ناشی از گزینشی بودن
2) تحویل پدیده به هویت تاریخی محض
3) درآمیختن انگیزه و انگیخته
4) درآمیختن داوری با ارزش گذاری
آنچه گذشت
تمرین
گفتار دوازدهم: مطالعات تطبیقی
طرح مسئله
چیستی مطالعۀ تطبیقی
نقش مطالعۀ تطبیقی
تحدید دامنۀ تطبیق
فرآیند مطالعۀ تطبیقی
عوامل ظاهرگرایی در مطالعۀ تطبیقی
مواضع خلاف و وفاق واقعی
روشهای عبور از تشابه و تفاوت ظاهری به مواضع خلاف و وفاق
1. سؤال اساسی و رخنه های معرفتی
2. پیشینه و بستر معرفتی
3. مبانی
4. ادله، روی آوردها و روشها
5 . لوازم، آثار و نتایج
6 . رقبا، امثال و اغیار
7. پارادایم و نظام فکری
8 . ادبیات و زبان
تبیین مواضع خلاف و وفاق
آنچه گذشت
تمرین
گفتار سیزدهم: مطالعات پدیدارشناختی دین
طرح مسئله
پدیدارشناسی چیست؟
قلمرو کارآیی پدیدارشناسی
آسیب شناسی اندیشه
تحویلی نگری
روشهای پدیدارشناختی در دین پژوهی
گفتار چهاردهم: مطالعات تجربی دین
طرح مسئله
روی آورد تجربی در دین شناسی
ویژگیهای معرفتی مطالعۀ تجربی
ویژگیهای تئوریهای علمی
اقسام مطالعات تجربی
ماهیت مطالعۀ تجربی دین
فرآیند مطالعات تجربی دین
1. تنظیم مسئلۀ پژوهش
2. تدوین فرضیه
3. آزمون فرضیه
4. تحلیل آماری
5. تعمیم نتایج و پیش بینی
6 . تدوین تئوری
آنچه گذشت
تمرین
گفتار پانزدهم: نمونه ای از مطالعۀ تجربی دین
جهت گیریهای دینی و سلامت روان شناختی
1. طرح مسئله و روش تحقیق
2. ارتباط مسئله با دیگر مسائل کلامی و روان شناختی
3. نظریه های عام روان شناختی
4. بررسیهای تجربی
5. اولین بررسی تجربی نظام دار در ایران
5 ـ1) روشها
الف) مقیاسها
ب) آزمون شدگان
5 ـ2) نتایج
5 ـ3) بحث و نتیجه گیری
گفتار شانزدهم: مطالعات میان رشته ای
طرح مسئله
حصرگرایی روش شناختی
تحویلی نگری، مولود حصرگرایی
ناموفقیت پدیدارشناسی در درمان تحویلی نگری
مطالعۀ میان رشته ای، برنامۀ پیش گیری از تحویلی نگری
تعریف مطالعۀ میان رشته ای
ضرورت مطالعۀ میان رشته ای در دین پژوهی
آنچه گذشت
تمرین
گفتار هفدهم: نمونه ای از مطالعات میان رشته ای در دورۀ اسلامی
طرح مسئله
نمونه ای از مطالعات میان رشته ای در فرهنگ اسلامی
تعیّن معرفتی فلسفۀ ملاصدرا
1. التقاط انگاری
2. سامان نوین
3. ملاصدرا، ابن سینای اشراقی به سبک سهروردی
4. تفکّر کلامی ـ فلسفی
5 . حکمت متعالیه، برخوردار از زبان برتر
6 . حکمت متعالیه، برخوردار از تنوّع ابزار در مقام شکار
7. حکمت متعالیه با اضلاع معرفتی نوین
8 . حکمت متعالیه، روی آورد میان رشته ای
آنچه گذشت
تمرین
فهرست اعلام
کتاب نامه
الف) منابع فارسی
ب) منابع لاتین

محصولات مشابه

بیشتر